Kubilay Kaptan


Gerisi Hep Ayni

Gerisi Hep Ayni


Lobicilik, örgütlerin amaçlarini gerçeklestirmek için yasama ve yürütmeyi etkilemesi olarak nitelendirilebilir. Lobi faaliyetleri, çogu zaman bu faaliyetlerin genel kabul gördükleri yerlerde bile hem kamuoyu hem de siyasal sistem tarafindan kuskuyla karsilanmaktadir. Bu süphenin sebepleri, yetenekli gruplarin kamu olanaklarindan hak etmedikleri ölçüde yararlanma düsüncesi ve bu gruplarin politikaci ve bürokratlari görev ve yetkilerini kötüye kullanmaya itme endisesi olarak siralanabilir. Örgütler veya bireyler çikarlarina aykiri gördükleri hükümet düzenlemelerini yönlendirebilmek veya kendilerine ekonomik avantaj saglamak için lobi yaparlar.

 

Lobiciligin diger ülkelere nazaran Amerika’da gelismesinin sebebi, ekonomik ve siyasi sistemin bu tür faaliyetlere daha elverisli olmasiyla açiklanabilir. ABD’de saglik endüstrisi için çalisan 3.100’den fazla (her meclis üyesi basina neredeyse 6 kisi), enerji ve dogal kaynak sektörleri için çalisan 2.100’den fazla lobici vardir. Toplamda sadece 2011 yili için 3,2 milyar dolardan fazla para lobicilik faaliyetlerine harcanmistir.

 

Lobiler, yasamanin yani sira gerektiginde yürütmeye yönelik etkileme faaliyetinde de bulunmakta ve bunu gerçeklestirmek için birçok teknik ve yöntemler kullanmaktadirlar. Bu kapsamda yapilan tüm çalismalar lobicilik, bu alanda çalisan kisiler lobici ve uygulanan tüm teknik ve yöntemler ise lobi faaliyeti olarak nitelendirilmektedir. Bir kimsenin lobici (profesyonel anlamda) olarak kabul edilmesi için, lobi faaliyetinde bulundugu kisinin çikarini gerçeklestirmek amaciyla zaman ayirmasi ve ona bu faaliyeti için ödeme yapilmasi gerekir.

 

Çikar gruplarinin lobi faaliyetleri, baskanlik sisteminde parti disiplininin zayif olmasindan dolayi daha kolayken parti disiplininin hükümetin istikrari için önemli oldugu parlamenter sistemde daha zordur. Lobiciligin etki alani siyasal rejimin yapisina göre degisiklik arz etmektedir. Yasamanin etkin oldugu rejimlerde yasamaya, yürütmenin etkin oldugu sistemlerde ise yürütme üzerinde etkili olmaya çalismaktadir.

 

Lobicilerin özellikleri su sekilde siralanabilir; Lobiciler inandirici olabilmek için konuyu sik tekrar etmekten kaçinirlar. Ideal bir lobicinin, yasama ve siyasal süreç, yasalar ve hukuksal süreç, lobicinin kendi ilgilendigi konu ve halkla iliskiler teknikleri hakkinda bilgi sahibi olmasi ayrica gelisen olaylara çabuk uyum saglayabilen ve her türlü insanla diyalog kurabilecek yetenekte olan kisiler olmasi gerekir. Lobiciler, basari kazanmak için oyunun kuralini, lobiciligin temellerini ve informel politik baskilari bilecek ve uygulayacak özellikte olurlar.

 

Lobiler ellerinde bulunan kaynaklara, duruma ve amaca uygun her türlü yöntemi ve teknigi kullanirlar. Eger lobi faaliyeti yasama üzerindeki faaliyetinden bir sonuç alamazsa dikkatini yürütme erki üzerinde yogunlastirir. Lobi faaliyetinde uygulanan baslica teknikleri söyle siralamak mümkündür: Yüz yüze iletisim, yetkililere yazi yazmak, sosyal lobicilik, yetkililerle dostluk kurmak, kampanya destegi saglamak, lobi sirketleri kiralamak, toplantilar düzenlemek, bilgi sunmak, seçmenlerle tanismak, eylemler organize etmek, komite toplantilarina ve mahkemelere katilmak, halkla iliskiler kampanyalari düzenlemek, medya ile olumlu iliski ortami olusturmak ve tehdit ve rüsvet gibi kullanilmasi sakincali yöntemler.

 

Brezilyali politikaci Adhemer de Barras, ülkenin en zengin eyaleti Sao Paulo’nun seçmenlerinin sevgisini su sloganiyla kazanmisti: “Çaliyor ama is de bitiriyor.”

 

Brezilya’nin hemen güneyinde bulunan Arjantin’de ise 1995 yilinda Arjantin basini, devlete ait Banco Nacion’un bazi yöneticilerinin IBM’den normal fiyatindan 120 milyon daha fazla deger biçilen bir anlasmanin imzalanmasi karsiliginda 87 milyon dolar aldiklarini açikladi. Üç yil sonra, devlet bankasinin bu yöneticileri bu paralari aldiklarini ve Isviçre bankalarina yatirdiklarini kabul ettiler, ama rüsvet kelimesinden ya da daha popüler ifadesi olan “iç etmeden” kaçinacak kadar zevk sahibiydiler.

Biri “ikramiye” kelimesini kullandi, digeri bunun bir “nezaket” oldugunu söyledi. En inceleri IBM’in mutlulugunun bir göstergesi olarak parayi aldigini açikladi. Daha iyi bir deger vermek için hiçbir seyin degerinin olmamasi en iyisidir. Iyi iletisim, yani günümüzde iyi bir toplumu olusturan sey, içerigin yok olmasindan geçer. Toplum teriminin bile anlami kalmadi artik; çünkü var olan tek toplumsallik toplumsalligin üretimi; toplumsal edinim sonucunda ortaya çikan seydir. Sermayenin yaptigi en büyük is dünyanin ticarilestirilmesi degil dünyanin estetiklesmesi, kozmopolit biçimde sahnelenmesi ve görüntüye dönüstürülmesidir.

 

Bize gelince. Türkiye gibi siyasal gelismesini tamamlayamamis ve baskanlik sistemi gibi tek kisi yönetimine geçmis toplumlarda baski gruplarini ve onlarin lobi faaliyetlerini denetleyen ve yönlendiren bir hukuk anlayisi gelismediginden bu tür gruplarin faaliyetleri olumsuz durumlara yol açabilmektedir. Bugün ülkemizde degerli bir doga parçasinin maden arama, enerji, yol, konut için imara açildigi haberini okuyorsaniz, lobicileri disarida aramaniza gerek yok demektir.

 

Kapitalizm gibi demokraside ne istedigimiz ile ilgilidir; istedigimiz seye sahip olabilecegimiz fikrini desteklemekle kalmaz, sahip olmamiz gerektigi ve buna hakkimiz oldugu fikrini de asilar.

Uluslararasi borsa ve finans iflasi, nükleer patlama, borç patlamasi, nüfus patlamasi. Patlamayan bombalarin ve sanal felaketlerin egemenligi altindayiz. Kuskusuz, 1929’da bir kriz ve Hirosima’da bir patlama oldu, yani hakiki bir iflas ve patlama ani yasandi; ama ne sermaye giderek daha vahim krizlere girdi ne de savas bir patlamadan digerine siçradi. Olay bir kere yasandi ve bitti. Gerisi hep ayni.

 

Üretim, baslangiçtaki amaçlari umursamadigi ölçüde hizlaniyor. Politika, düsüncenin yok oldugu; ama politika oyununun kendi hedefleri karsisinda devam ettigi gizli bir umursamazlik içinde sürüyor. Iktidar bellegini geçmisi hatirlamak için degil onu kutsamak için kullanmaya devam ediyor.


  • BIST 100

    5.192%-0,75
  • DOLAR

    18,8046% 0,01
  • EURO

    20,4323% -0,30
  • GRAM ALTIN

    1.166,2% -0,02
  • Ç. ALTIN

    1924,23% -0,02
  • Cumartesi 14.4 ° / 7.6 ° Düzensiz Yagmur Mümkün
  • Pazar 11.1 ° / 8.1 ° Parçali Bulutlu
  • Pazartesi 10 ° / 7.1 ° Orta kuvvetli yagmurlu

Trabzon

28.01.2023

  • İMSAK 06:01
  • GÜNEŞ 07:29
  • ÖĞLE 12:39
  • İKİNDİ 15:15
  • AKŞAM 17:39
  • YATSI 19:02