Ahmet Nakip Atakul


10 Temmuz Göçü KaçKaç olayi

10 Temmuz Göçü KaçKaç olayi


Adana’da KaçKaç diye bir deyim vardir.Bu deyim, Müslümanlarin o gün silâh sesleri

arasinda Yörüklerin yogun bulundugu güney bahçelerine dogru

kaçmalariyla gerçekten yerinde kullanilmistir. Bütün Adanalilarin evlerini

barklarini, is ve güçlerini birakip bu sekilde gideceklerini Fransiz yöneticileri

hiç ummuyorlardi.

 

 

4 Temmuz 1920 de Kafkaslardan gelen Ermeni çeteci Sismanyan komutasi altinda ki Ermeni Lejyonun Adana sehir merkezinde Türk evlerini basip yagma tecavüz ve cinayetlere basladilar.Sehrin askeri valisi Albay Bremond katiksiz Türk Düsmani oldugu için olaylara göz yumdu.Olaylar 5 Temmuz günü çigrindan çikinca Fransiz Isgal güçleri Genel Valisi General Dufieux Sehir de sikiyönetim ilan etti buna göre:

 

1. Kontrol yönetimi; Polis müfettisi, polis müdürü ve yardimcisi veyahut

jandarma subayi tarafindan yazilmis vesikayi tasiyan müfrezelerden

baskasinin Adana sokaklarinda silâhla gezmesi 5 Temmuzdan baslayarak

yasaklanmistir.

 

"2. Hiç kimse asagidaki sartlar altinda silâhli olarak sehre girip

çikmayacaktir: Her müfreze sorumlu bir subay yönetiminde götürülecektir.

Müfreze komutaninin tasidigi emirde adi, meslegi ve yüz sekli yazilmis

bulunacaktir. Bu sartlara uymayanlar, her müfreze veya kisi ilk Fransiz

karakolu tarafindan tutuklanacak ve karakolun 20 metre ilerisinde silâh ve

cephanesi alinacaktir. Bu sirada kaçmaya yeltenenler öldürülecektir.

Tutuklamadan bölge yönetimi, vakit geçirilmeden bilgilendirilecek ve oraya

gelen memur, söz konusu müfreze veyahut sahsin hüviyetini inceleyecektir.

 

3. Kahveler 6 Temmuz günü ögleye kadar kapali kalacaktir. Bu tarihten

baslamak üzere saat 12.00 den 17.00'ye kadar açilabileceklerdir. Lokantalar

saat 11.00-14.00 ve 18.00-21.00 arasinda açik bulunacaklardir.

 

4. Gece hiç kimse fenersiz sokaga çikamayacaktir. Halk en geç saat

22.00'de evlerine çekilmis olacaktir. Saat 2 3.00'den sonra evlerde hiç isik

bulunmayacaktir. Tiyatrolar saat 22.00'de son bulacaktir.

"5. Herhangi çesitten olursa olsun yaninda silâh ve cephanesi

bulunanlar, mahallesindeki polis karakoluna bunu yazili haber vermek

zorundadir. Bu yazili bildiri 9 Temmuz günü ögleye kadar guvernörlüge

verilecektir.

 

6. Guvernörlükten özel bir emir almaksizin hiç bir toplanti

yapilmayacaktir. Yollarda her türlü toplanti yasaktir. Bu gibi toplantilar

asker kuvvetiyle dagitilacaktir.

 

7. Siki yönetim kararina göre isbu emirde sözü edilen islemler ve

islenecek suçlar hakkindaki cezalarin tayini Kilikya Harp Divani'na aittir.

Mülki idare askeri yönetimin üzerine almadigi isleri eskisi gibi yürütecektir.

 

 

Siki yönetimden sonra General Dufieux  9 Temmuz 192O'de

 

Yarbasi’ndan Yüregir ovasina taarruz etmeyi kararlastirdigindan sehirde ki kuvvetlerini iki ates arasinda birakmamak için, özellikle Adana'nin güney kesiminde oturan Türkleri kaçirmak istemistir hatta bu isi kolaylastirmak için Sehrin Güney bölümüne Müslüman Cezayir lejyonunu yerlestirmisti.

 

Aslinda Kendisi de bunu istiyordu ancak 2.günü sonu sehirden kaçan halkin çok fazla sayiya yükselmesi üzerine panige kapildi.Çünkü bu kaçan kitlenin Kuva-i Milliye’ye katilmasindan korkuyordu.13 Temmuz günü nerdeyse 40000 kisi sehirden ayrilmis oldu.Bu o dönemde yapilan en büyük sivil direnis idi.

 

Buna karsilik Hain Ferda gazetesi bu olaydan sonra kanini donduracak cinsten öyle bir baslik atmistir ki insan okumaktan utanir !

 

“Nereye efendiler! Adana´yi kurtaracaktiniz, tabana kuvvet kaçiyorsunuz!”

 

Bu ihaneti yapan gazete paçavrasi Fransiz uçaklari tarafindan havadan bölgeye atildi ama Yurtsever Adana halki hiçbir zaman bu hainlere prim vermedi.

 

Kaç-Kaç" olayi  Adanalilari gerçekten sarsmisti. Bu olay Fransizlar içinde kötü bir puandi. Türkler kaçmamislardi kendilerine yapilan iskence ve zulmün intikamini almak için yapmislardi Toroslar´da Milli Teskilata dahil olmak için sehirden ayrilmislardi.

 

 


  • BIST 100

    5.143%-1,69
  • DOLAR

    18,8169% 0,07
  • EURO

    20,4700% -0,11
  • GRAM ALTIN

    1.168,2% 0,15
  • Ç. ALTIN

    1927,53% 0,15
  • Cumartesi 14.4 ° / 7.6 ° Düzensiz Yagmur Mümkün
  • Pazar 11.1 ° / 8.1 ° Parçali Bulutlu
  • Pazartesi 10 ° / 7.1 ° Orta kuvvetli yagmurlu

Trabzon

28.01.2023

  • İMSAK 06:01
  • GÜNEŞ 07:29
  • ÖĞLE 12:39
  • İKİNDİ 15:15
  • AKŞAM 17:39
  • YATSI 19:02