Trabzon

Trabzon Haberleri

Be gece Kalandar kutlanacak

"Karadeniz bölgesinde sürdürülen geleneklerden olan 'Kalandar' ne demek, ne zaman kutlanır merak ediliyor. Her yıl aynı günlerde çeşitli ritüellerle kutlanan Kalandar ne zaman, nasıl kutlanır? İşte Kalandar günü ve gecesi hakkında
Tarih: 13.01.2023 08:37 Güncelleme: 13.01.2023 08:41

Günümüzde de geçerliliğini koruyan geleneklerden biri olan Kalandar, özellikle Karadeniz bölgesinde çeşitli ritüellerle kutlanıyor. Ocak ayında gerçekleştirilen Kalandar ne zaman 2022? İşte Kalandar geleneği ve tarihi hakkında detaylar...

Kalandar ne demek?

Kalandar, Rumi Takvim'in ilk ayıdır. Kalandar'ın birinci günü, Miladi Takvim'e göre Ocak ayının 14. gününe tekabül eder. Karadeniz Bölgesinde, özellikle Trabzon ve Gümüşhane illerinde bu gecenin ayrı bir önemi vardır.Kalandar, her yıl ocak ayının 13'ünü 14'üne bağlayan gece kutlanır. Kalandarın ilk günü başkasının evine gidilmez. Yeni yılın bu ilk gününde eve ilk olarak, uğurlu olduğu sınanmış kişinin gelmesi beklenir.

Kalandar günü ve gecesinde neler yapılır?

Kalandarın ilk 12 gününde gün sayılır. Her bir gün yılın aynı sıradaki ayıyla ilişkilendirlir. O gün havanın durumuna bağlı olarak hava tahmininde bulunulur.

 

Kalandar ayında gün saymak için 12 zeytin yaprağı, her biri bir ayı temsil edecek şekilde tek tek ateşe atılır. Ateşe atılan yaprak yanarsa havanın açık, yaprak alevin alazıyla savrulursa o ayın rüzgârlı olacağı kabul edilir.

Kalandar gecesi aralarında bir ananın ilki ile bir ananın küçüğü de bulunan 7 kişi evleri gezerek su, tuz ve un toplarlar. Ev ziyaretine giden kişiler kılık değiştirir, yüzlerini boyar ve üzerilerine zil, çan, kelek gibi ses çıkaran eşyalar takarlar. Ev ziyaretlerinde bir ananın ilki ile bir ananın küçüğü hiç konuşmaz, bu konuşmama mühim bir kuraldır. Yiyecek istenen evlerin sahipleri özellikle bu kişileri konuşturmaya çalışırlar, konuşacak olurlarsa ev gezmeleri yeni baştan yapılır.

Yiyecek toplama işi bitince üç yol ağzı bir yerde toplanan malzemeler yoğrulur. Yakılan ateşte bu hamur pişirilir. Pişirilen bu hamura kolos / golot denir. Bu kolostan yiyen kişi o gece evleneceği kişiyi rüyasında görür diye umulur (Bilgin ve Yıldırım, 1990).

Kalandar ayında kışlık ihtiyaçların eksik olmamasına dikkat edilir; odun, hayvan yemi, mutfak erzağı gibi temel ihtiyaçlar yeterli değilse temin edilir. Çarşıbaşı ve çevresinde kalandarcılığa koncolozculuk da denir.Kalandarla ilgili inanış ve uygulamaların Rus işgalinden sonra bölgede yaygınlaştığı söylenir.


 


Anahtar Kelimeler: Kalandar kutlanacak