Yazı Detayı
11 Nisan 2018 - Çarşamba 11:56
 
10 Temmuz Göçü KaçKaç olayı
Ahmet Nakip Atakul
nakipatakul@gmail.com
 
 

Adana’da KaçKaç diye bir deyim vardır.Bu deyim, Müslümanların o gün silâh sesleri

arasında Yörüklerin yoğun bulunduğu güney bahçelerine doğru

kaçmalarıyla gerçekten yerinde kullanılmıştır. Bütün Adanalıların evlerini

barklarını, iş ve güçlerini bırakıp bu şekilde gideceklerini Fransız yöneticileri

hiç ummuyorlardı.

 

 

4 Temmuz 1920 de Kafkaslardan gelen Ermeni çeteci Şişmanyan komutası altında ki Ermeni Lejyonun Adana şehir merkezinde Türk evlerini basıp yağma tecavüz ve cinayetlere başladılar.Şehrin askeri valisi Albay Bremond katıksız Türk Düşmanı olduğu için olaylara göz yumdu.Olaylar 5 Temmuz günü çığrından çıkınca Fransız İşgal güçleri Genel Valisi General Dufieux Şehir de sıkıyönetim ilan etti buna göre:

 

1. Kontrol yönetimi; Polis müfettişi, polis müdürü ve yardımcısı veyahut

jandarma subayı tarafından yazılmış vesikayı taşıyan müfrezelerden

başkasının Adana sokaklarında silâhla gezmesi 5 Temmuzdan başlayarak

yasaklanmıştır.

 

"2. Hiç kimse aşağıdaki şartlar altında silâhlı olarak şehre girip

çıkmayacaktır: Her müfreze sorumlu bir subay yönetiminde götürülecektir.

Müfreze komutanının taşıdığı emirde adı, mesleği ve yüz şekli yazılmış

bulunacaktır. Bu şartlara uymayanlar, her müfreze veya kişi ilk Fransız

karakolu tarafından tutuklanacak ve karakolun 20 metre ilerisinde silâh ve

cephanesi alınacaktır. Bu sırada kaçmaya yeltenenler öldürülecektir.

Tutuklamadan bölge yönetimi, vakit geçirilmeden bilgilendirilecek ve oraya

gelen memur, söz konusu müfreze veyahut şahsın hüviyetini inceleyecektir.

 

3. Kahveler 6 Temmuz günü öğleye kadar kapalı kalacaktır. Bu tarihten

başlamak üzere saat 12.00 den 17.00'ye kadar açılabileceklerdir. Lokantalar

saat 11.00-14.00 ve 18.00-21.00 arasında açık bulunacaklardır.

 

4. Gece hiç kimse fenersiz sokağa çıkamayacaktır. Halk en geç saat

22.00'de evlerine çekilmiş olacaktır. Saat 2 3.00'den sonra evlerde hiç ışık

bulunmayacaktır. Tiyatrolar saat 22.00'de son bulacaktır.

"5. Herhangi çeşitten olursa olsun yanında silâh ve cephanesi

bulunanlar, mahallesindeki polis karakoluna bunu yazılı haber vermek

zorundadır. Bu yazılı bildiri 9 Temmuz günü öğleye kadar guvernörlüğe

verilecektir.

 

6. Guvernörlükten özel bir emir almaksızın hiç bir toplantı

yapılmayacaktır. Yollarda her türlü toplantı yasaktır. Bu gibi toplantılar

asker kuvvetiyle dağıtılacaktır.

 

7. Sıkı yönetim kararına göre işbu emirde sözü edilen işlemler ve

işlenecek suçlar hakkındaki cezaların tayini Kilikya Harp Divanı'na aittir.

Mülki idare askeri yönetimin üzerine almadığı işleri eskisi gibi yürütecektir.

 

 

Sıkı yönetimden sonra General Dufieux  9 Temmuz 192O'de

 

Yarbaşı’ndan Yüreğir ovasına taarruz etmeyi kararlaştırdığından şehirde ki kuvvetlerini iki ateş arasında bırakmamak için, özellikle Adana'nın güney kesiminde oturan Türkleri kaçırmak istemiştir hatta bu işi kolaylaştırmak için Şehrin Güney bölümüne Müslüman Cezayir lejyonunu yerleştirmişti.

 

Aslında Kendisi de bunu istiyordu ancak 2.günü sonu şehirden kaçan halkın çok fazla sayıya yükselmesi üzerine paniğe kapıldı.Çünkü bu kaçan kitlenin Kuva-i Milliye’ye katılmasından korkuyordu.13 Temmuz günü nerdeyse 40000 kişi şehirden ayrılmış oldu.Bu o dönemde yapılan en büyük sivil direniş idi.

 

Buna karşılık Hain Ferda gazetesi bu olaydan sonra kanını donduracak cinsten öyle bir başlık atmıştır ki insan okumaktan utanır !

 

“Nereye efendiler! Adana´yı kurtaracaktınız, tabana kuvvet kaçıyorsunuz!”

 

Bu ihaneti yapan gazete paçavrası Fransız uçakları tarafından havadan bölgeye atıldı ama Yurtsever Adana halkı hiçbir zaman bu hainlere prim vermedi.

 

Kaç-Kaç" olayı  Adanalıları gerçekten sarsmıştı. Bu olay Fransızlar içinde kötü bir puandı. Türkler kaçmamışlardı kendilerine yapılan işkence ve zulmün intikamını almak için yapmışlardı Toroslar´da Milli Teşkilata dahil olmak için şehirden ayrılmışlardı.

 

 

 
Etiketler: 10, Temmuz, Göçü, KaçKaç, olayı,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
side>
Haber Yazılımı